terug

Een op de tien gemeenten wil einde aan gratis trouwen

Iedere gemeente moet gelegenheid bieden tot kosteloze huwelijksvoltrekking, zo schrijft de Wet rechten burgerlijke stand voor. Daaraan kunnen gemeenten dus niet ontkomen. Dat tot frustratie van een deel van de gemeenten. Die komt mede voort uit de grote toename van het aantal gratis huwelijken. Er zijn gemeenten die inmiddels een derde van de huwelijken kosteloos voltrekken. Een aantal respondenten vindt dat de huidige procedure om gratis te trouwen uit de tijd is en dat deze moet worden aangepast.

Voorwaarden
Om gratis trouwen te ontmoedigen, kunnen gemeenten natuurlijk voorwaarden stellen aan trouwparen en ceremonies. Meer dan de helft van de ondervraagde gemeenten doet dat. Voorbeelden zijn: er mogen geen toespraken worden gehouden, gratis trouwen is slechts mogelijk voor ‘eigen’ inwoners van de gemeente, er zijn slechts weinig gasten toegestaan, muziek is verboden, uitwisselen van ringen mag niet. Daarnaast gelden voor gratis trouwen doorgaans beperkte, niet gewilde tijden (aan het begin van de morgen) en dagen (bijvoorbeeld maandag) en is er maar een beperkte ruimte beschikbaar.
Van de 222 gemeenten vinden er 38 hun voorwaarden voor gratis trouwen te ruim. Zij denken erover die aan te passen. Dat kan onder meer door de tijden voor gratis trouwen nog onaantrekkelijker te maken of door kosteloos trouwen onmogelijk te maken voor stellen van buiten de gemeente.

08-08-08
Van gratis trouwen op acht augustus dit jaar zal het in de meeste gemeenten niet komen. Het is een datum met een mooie cijferreeks: 08-08-08. Net als bijvoorbeeld op Valentijnsdag en op 29 februari van een schrikkeljaar treden traditiegetrouw op dergelijke dagen veel mensen in het huwelijk Zo gaven prins Willem Alexander en prinses Maxima elkaar het jawoord op 02-02-02. Ook op acht augustus 2008 is het veelal druk bij de burgerlijke stand. Die dag worden er 1410 huwelijken voltrokken. Dat is bijna een tiende deel van het totaal aantal gesloten huwelijken in de eerste helft van dit jaar.
Daarmee is acht augustus veel meer in trek dan 07-07-07 en 06-06-06. Op deze dagen werden respectievelijk 818 en 552 huwelijken voltrokken.
De populariteit van acht augustus kan te maken hebben met het getal acht. Dat is in de Chinese cultuur een geluksgetal. De Olympische Spelen in China beginnen dit jaar niet voor niets op acht augustus om 08.00 uur.
Maar acht augustus is tevens een gewilde trouwdatum doordat die dit jaar op vrijdag valt. Van alle bijna 15.000 huwelijken in de onderzochte gemeenten in het eerste halfjaar van 2008 had 42 procent plaats op de laatste werkdag van de week. In een van de gemeenten werd zelfs 83 procent van de huwelijken op vrijdag voltrokken.
Vrijdag is ook traditioneel de meest gewilde trouwdag. Zo was het lang gebruik dat mensen trouwen in de gemeente waar één trouwpartner woont of waar zelfs beiden vandaan komen. Wat dat betreft zijn de tijden veranderd: bij ruim een vijfde deel van de huwelijken in de eerste helft van 2008 kwamen beide partners niet uit de gemeente waar ze trouwden. Er zijn zelfs gemeenten waar rond de negentig procent van de bruidsparen niet tot de inwoners behoort.

‘Gastgemeente’
Volgens het onderzoek zijn er uiteenlopende redenen om zich buiten de eigen gemeente in de echt te laten verbinden. Een mooie locatie in die gemeente kan doorslaggevend zijn, maar het komt ook veel voor dat één van de partners voorheen in die gemeente heeft gewoond of dat familie van het bruidspaar er woont. Of dat de echtelieden elkaar in die gemeente hebben ontmoet. Maar ook de prijs van het trouwen of de beschikbaarheid van parkeerplaatsen bij gemeentehuis of alternatieve locaties kunnen bepalend zijn voor de keuze van de trouwgemeente.
Net als bij de keuze van de trouwgemeente laat de keuze van de trouwlocatie een breuk zien met het verleden. Vroeger vormde het gemeentehuis doorgaans het decor voor de trouwplechtigheid. Tegenwoordig is dat nog maar het geval bij twee derde van de huwelijksvoltrekkingen. Overigens hadden bij zestien procent van de gemeenten alle huwelijken plaats in het gemeentehuis.
Steeds vaker kiezen bruidsparen dus voor een alternatieve locatie. Je kunt het eigenlijk zo gek niet bedenken of er wordt getrouwd. Kastelen en kerken blijken daarbij de voorkeur te genieten. Ook oude raadhuizen, musea en de horeca zijn populair. Maar trouwparen wijken eveneens uit naar bijvoorbeeld standpaviljoenen, dierentuinen en visafslagen.
Iedere gemeente heeft wel zijn unieke plekjes voor een trouwerij. Ruim tien procent van de onderzochte gemeenten gaat daarmee zelfs actief de boer op. Dat doen ze bijvoorbeeld door te adverteren en door aanwezig te zijn op trouwbeurzen. Ze proberen daarmee trouwplechtigheden naar hun gemeente te halen (zie pg. 25 e.v.).

KADER

Het onderzoek

Het onderzoek Trouwen in de gemeente is in opdracht van VNG Magazine uitgevoerd door UZ3 Onderzoek (www.uz3.nl). Aan 464 (deel)gemeenten is verzocht deel te nemen aan de enquête; 222 ervan hebben een ingevulde vragenlijst retour gemaild. Dat is een respons van 47,8 procent. De vragen hebben betrekking op de periode 1 januari 2008 tot en met 30 juni.

Paul van der Zwan