terug

Stempas / volmacht / kiezerspas / identificeren

• Wat moet iemand die op de verkiezingsdag in het buitenland is, doen om toch te mogen stemmen bij de gemeenteraads- of statenverkiezingen?
• Wie mag de verzending van oproepingskaarten verzorgen?
• Wat zijn de termijnen voor het aanvragen van een kiezerspas?
• Wat is de termijn voor het aanvragen van een vervangende stempas?
• Mag iemand met een kiezerspas een onderhandse volmacht uitbrengen?
• Wat zijn de termijnen voor het regelen van een volmacht?
• Met hoeveel volmachten mag een kiezer stemmen?
• Mag iemand met een stempas een onderhandse volmacht uitbrengen?
• Kun je met een stempas ook in een andere gemeente gaan stemmen?
• Kun je op de dag van stemming zonder stempas stemmen?
• Wat is het Register van Ingetrokken Stempassen (RIS)?
• Waar moet je stemmen als je vlak voor de verkiezingen naar een andere gemeente verhuist en je stempas op je oude adres is bezorgd?
• Is er een identificatieplicht?
  

---

Wat moet iemand die op de verkiezingsdag in het buitenland is, doen om toch te kunnen stemmen bij de gemeenteraads- of statenverkiezingen?

De kiesgerechtigde die op de dag van stemming in het buitenland verblijft, kan uitsluitend zijn stem voor de raads- of statenverkiezingen uitbrengen via een volmacht. Nederlanders die in het buitenland woonachtig zijn, zijn geen ingezetenen van een gemeente of provincie en derhalve niet kiesgerechtigd voor die verkiezingen.

Wie mag de verzending van oproepingskaarten verzorgen?
Op 1 april 2009 is de postmarkt geliberaliseerd. Het gaat om het laatste deel van de postmarkt – brieven tot 50 gram -. waarover TNT Post het alleenrecht had.
Het is nu ook voor andere partijen mogelijk om oproepkaarten voor het stemmen te bezorgen. Voor die datum was het alleen voorbehouden aan TNT-post.

Artikelen J 24-2, K 4-1, K 4-3, K 6, K 7 Kieswet, Raad van State 200300398/1

Wat zijn de termijnen voor het aanvragen van een kiezerspas?

Een kiezerspas is alleen mogelijk bij de verkiezingen van de Tweede Kamer, Eerste Kamer en Provinciale Staten.
Schriftelijke verzoeken tot het verkrijgen van een kiezerspas moeten uiterlijk op de veertiende dag voor de stemming worden gedaan. Dit verzoek wordt gericht aan de burgemeester van de woonplaats van de kiesgerechtigde. Hiervoor is een model beschikbaar (model K 6). Een verzoek kan reeds worden ingediend voordat de verzoeker een stempas ontvangen heeft. Heeft hij al wel een stempas ontvangen, dan voegt hij deze bij het verzoek.
Mondelinge verzoeken tot het verkrijgen van een kiezerspas kunnen alleen worden gedaan na ontvangst van de stempas en uiterlijk op de vijfde dag voor de stemming. De kiezer moet in persoon verschijnen op de secretarie van de gemeente waar hij op de dag van kandidaatstelling als kiezer is geregistreerd. Daar legt hij zijn oproepingskaart of stempas over.

Artikelen K 6 en K 10 van de Kieswet

Wat is de termijn voor het aanvragen van een vervangende stempas?
In artikel J8 Kieswet staat dat een kiezer uiterlijk op de tweede dag voor de stemming een vervangende stempas moet kunnen aanvragen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 valt de derde dag voor de verkiezingen op maandag 1 maart. De burgemeester heeft de bevoegdheid om te beslissen dat de vervangende stempas op dinsdag 2 maart wordt uitgereikt.
Een kiezer kan ook schriftelijk een aanvraag voor een vervangende stempas indienen. Hierbij moet hij wel blijk van zijn identiteit geven. Dit kan bijvoorbeeld door een kopie van een paspoort mee te sturen. De kiezer dient zich te realiseren dat indien hij vlak voor de verkiezingen schriftelijk een vervangende stempas aanvraagt, deze persoonlijk opgehaald dient te worden op het gemeentehuis. Het is dan immers niet mogelijk om te garanderen dat de vervangende stempas per post op tijd bij de kiezer is.

Artikel J8, lid 3 Kieswet

Mag iemand met een kiezerspas een onderhandse volmacht uitbrengen?

De onderhandse volmacht kan alleen worden verleend aan een kiezer met kiezerspas die in hetzelfde stemdistrict wil stemmen. Degene die met een kiezerspas stemt, kan overigens wel een volmachtstem uitbrengen indien hiervoor de schriftelijke aanvraagprocedure is gevolgd. Door invoering van stemmen in een willekeurig stemlokaal is een kiezerspas alleen relevant bij de verkiezingen van de Tweede Kamer, Eerste Kamer en Provinciale Staten.

Artikel L 14 van de Kieswet

Tabel: uiterste data waarop gemeenten een vervangende stempas kan worden aangevraagd 

	Artikel J8 Kieswet	Artikel J8, lid 3 =afwijkingsbevoegdheid burgemeester
Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 3 maart 2010	maandag 1 maart 2010	dinsdag 6 maart 2010
Provinciale Staten verkiezingen Woensdag 2 maart 2011	28 februari 2011	1 maart 2011
Tweede Kamer verkiezingen Woensdag 9 juni 2010	9 mei 2011	10 mei 2011

* Beslissingsbevoegdheid over afwijken van de reguliere termijn ligt in handen van de burgemeester 

Wat zijn de termijnen voor het regelen van een volmacht?
De kiezer die bij volmacht wenst te stemmen, dient uiterlijk op de veertiende dag voor de stemming daartoe een verzoekschrift in bij de burgemeester van de gemeente waar hij op de dag van kandidaatstelling als kiezer is geregistreerd. Hiervoor is een model beschikbaar (model L 8).
Ook is het mogelijk om volmacht te verlenen door de stempas aan een andere kiezer over te dragen (onderhands). Daartoe dient de kiezer die de volmacht wil verlenen, het daarvoor bestemde deel van de stempas te ondertekenen. De gemachtigde moet de kaart of pas medeondertekenen. Vervolgens draagt de volmachtverlener de aldus in een volmachtbewijs omgezette stempas aan de gemachtigde over. Onderhandse overdracht is mogelijk tot op de dag van de stemming 

Artikelen L 8 en L 14 van de Kieswet

Tabel: uiterste datum aanvraag schriftelijke volmacht

Verkiezing:
Gemeenteraadsverkiezingen Provinciale Staten verkiezingen Tweede Kamer verkiezingen	18 februari 2010 17 februari 2011 28 april 2011

 

Met hoeveel volmachten mag een kiezer stemmen?

Een kiezer kan maximaal twee aanwijzigen als gemachtigde aannemen.Hij kan dus maximaal twee onderhandse of schriftelijke volmachten aannemen en de daarbij behorende stemmen uitbrengen. Deze regel is bedoeld om het ronselen van volmachten te voorkomen. Het is daarom niet toegestaan hiervan af te wijken.

Artikel L 4 van de Kieswet

Mag iemand met een stempas een onderhandse volmacht uitbrengen?
Ja. Er kan bij een stempas een onderhandse volmacht worden verleend. De kiezer die de volmacht wil verlenen, moet het daarvoor bestemde deel van de stempas invullen en de stempas ondertekenen; de gemachtigde moet de pas medeondertekenen. Vervolgens draagt de volmachtverlener de aldus in een volmachtbewijs omgezette stempas aan de gemachtigde over. Het verlenen van een onderhandse volmacht is mogelijk tot en met de dag van stemming en kan met een stempas aan elke kiezer binnen de eigen gemeente geschieden. Het verlenen van een machtiging is bij de wetswijziging SWS dus ruimer geworden. Iedereen in een gemeente kan immers een andere kiezer in diezelfde gemeente onderhands machtigen.
Bij het uitbrengen van de onderhandse volmacht dient voldaan te worden aan de eisen die in hoofdstuk L van de Kieswet genoemd zijn. De volmachtstem mag alleen samen met de eigen stem worden uitgebracht en men kan maximaal twee volmachten aannemen.

Kun je met een stempas ook in een andere gemeente gaan stemmen?
Nee. De stempas geldt alleen binnen de eigen gemeente. Mocht het zo zijn dat mensen bij de Tweede Kamer of Provinciale Staten verkiezingen willen gaan stemmen in een andere gemeente, dan kunnen zij een kiezerspas aanvragen (de stempas moet dan worden omgezet in een kiezerspas). De gegevens van de stempas en de gegevens van de kiezer die een kiezerspas aanvraagt worden opgenomen in het Register Ingetrokken Stempassen (RIS).

J7 + J7a Kieswet

Kun je op de dag van stemming zonder stempas stemmen?
Nee, het nieuwe stemproces heeft tot gevolg dat het niet mogelijk zal zijn om op de verkiezingsdag bij het stembureau (of bij de gemeente) een vervangende stempas te krijgen. Het is namelijk niet mogelijk om op de dag van stemming het Register Ingetrokken Stempassen nog aan te passen. Met een vervangende stempas zou de kiezer anders dubbel kunnen stemmen.

J7 + J8 Kieswet

Wat is het Register van Ingetrokken Stempassen (RIS)?
Het RIS is een negatief register waarin alle stempassen zijn opgenomen die niet meer geldig zijn. Het kan hier gaan om verloren of beschadigde stempassen. Ook bij het aanvragen van een kiezerspas of het verlenen van een schriftelijke volmacht worden de gegevens van de stempas in het RIS opgenomen. Op de dag van stemming dienen alle stembureaus in het bezit van het RIS te zijn.

J7a Kieswet

Waar moet je stemmen als je vlak voor de verkiezingen naar een andere gemeente verhuist en je stempas op je oude adres is bezorgd?  
De kiezer kan uitsluitend stemmen in de gemeente waar hij op de dag van kandidaatstelling als kiezer staat geregistreerd en waar hij dus zijn oproepingskaart ontvangt. De kiezer die naar een andere gemeente is verhuisd mag niet in zijn nieuwe gemeente aan de stemming deelnemen.

Artikel J 3 Kieswet


Is er een identificatieplicht?
Kiezers dienen zich voor het uitbrengen van hun stem te identificeren. Het stembureau moet controleren of de kiezer over een geldig Identiteitsdocument beschikt en of de gegevens van het identiteitsdocument met de gegevens op de stempas overeenkomen. Dit om na te gaan of de kiesgerechtigde de rechtmatige houder van de stempas is. Deze controle van het identiteitsdocument van de kiezer is nodig omdat het stembureau
niet (meer) beschikt over een lijst met namen van alle kiesgerechtigden die zich melden bij het stembureau. Toegestane identiteitsdocumenten zijn: Nederlands paspoorten, rijbewijzen of identiteitskaarten, paspoorten, rijbewijzen of identiteitskaarten uitgegeven door lidstaten van de Europese Unie en Liechtenstein, IJsland en Noorwegen, Nederlandse verblijfsdocumenten en Nederlandse documenten voor geprivilegieerden.

Andere identiteitsdocumenten (bv Turkse, Canadese, Japanse paspoorten) zijn geen geldige identiteitsdocumenten. Personen met een dubbele nationaliteit dienen zich te identificeren met een Nederlands document (danwel een ander van de hierboven opgesomde documenten).

Is de kiezer zijn identiteitsdocument kwijtgeraakt, dan kan hij zich bij het stembureau identificeren met een kopie van het proces-verbaal van vermissing en een ander pasje met zijn naam en foto. Dit geldt ook voor een kiezer die bij volmacht wil stemmen. Kiezers die niet over een geldig identiteitsdocument beschikken, kan het stembureau niet tot de stemming toelaten. Het stembureau maakt van de weigering tot toelating aantekening in het proces-verbaal van het stembureau . Het stembureau neemt de stempas van de kiezer overigens niet in: de kiezer kan immers op een ander moment, desgewenst In een ander stemlokaal, alsnog terugkeren met een geldig identiteitsdocument.

De kiezer die zijn stem via een onderhandse volmacht uitbrengt, zich dient te identificeren. Deze kiezer moet niet alleen zijn, in een volmachtbewijs omgezette, stempas meegeven aan de gemachtigde maar ook een kopie van zijn geldige identiteitsdocument. Zonder een kopie van het geldige identiteitsdocument mag de gemachtigde de volmachtstem niet uitbrengen.