Hoeveel stembureauleden zijn er en hoeveel plaatsvervangers?
Artikel E 1 van het Kiesbesluit geeft aan dat elk stembureau uit tenminste drie leden bestaat en ten hoogste zeven, van wie er één voorzitter is. Artikel E 4 van de Kieswet bepaalt dat het college tijdig voor iedere verkiezing de leden van elk stembureau en een voldoende aantal plaatsvervangend leden benoemen. Het aantal stembureauleden ligt derhalve op drie; het aantal plaatsvervangers is onbepaald. Met het oog op de langere openingstijden is het raadzaam om voldoende plaatsvervangende leden te benoemen, zodanig dat gerouleerd kan worden met de leden van het stembureau.
Artikelen E 1 Kiesbesluit en E 4 van de Kieswet

Hoe hoog is het presentiegeld van leden van de stembureaus? Is dit een belastingvrije vergoeding?
Leden van een stembureau worden benoemd door het college. Ze zijn in die functie dan ook bestuursorgaan in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht. Het staat gemeenten vrij om een presentievergoeding te verstrekken aan de stembureauleden en de hoogte van deze vergoeding te bepalen. De vergoeding wordt door de gemeente bruto uitgekeerd, maar moet door de ontvanger wel opgegeven worden als inkomen. Voor eenieder die werkzaamheden verricht voor een stembureau en hier een vergoeding voor ontvangt, geldt dat de belastingdienst de vergoeding beschouwt als ‘een resultaat uit een werkzaamheid’ en daarmee belast in box 1.

Sommige gemeenten verstrekken het presentiegeld als vrijwilligersvergoeding. Het beschouwen van leden van stembureau als vrijwilligers is op zich mogelijk en kan fiscaal aantrekkelijk zijn voor de ontvanger.
Indien gemeenten de vrijwilligersvergoeding hanteren geldt het volgende: om in aanmerking te komen voor een onbelaste vrijwilligersvergoeding moet de vergoeding voldoen aan de eisen die de belastingdienst hieraan stelt. Deze eisen zijn terug te vinden op de site van de belastingdienst.

Zijn er leeftijdsgrenzen gesteld aan de leden van het stembureau?
Nee, de wet stelt hieraan geen leeftijdsgrenzen.Wel ligt het in de rede dat iemand alleen tot lid wordt benoemd wanneer hij in staat is om de verantwoordelijkheid te nemen die bij die functie past. Bij het beoordelen daarvan, kan iemands leeftijd een rol spelen. Het zal daarom niet zo snel voorkomen dat iemand tot lid wordt benoemd die jonger is dan 18 jaar.

Vallen stembureauleden onder de VNG Vrijwilligersverzekering?
Ja, vrijwillige medewerkers van stembureaus vallen onder de VNG Vrijwilligersverzekering. Bij verkiezingen maken gemeenten veel gebruik van vrijwillige medewerkers bij stembureaus. Deze vallen onder de dekking als gemeenten een vrijwilligersverzekering hebben gesloten. Zij zijn dus verzekerd zijn zoals alle andere vrijwilligers in de gemeente. Voor nadere inlichtingen: VNG Verzekeringen, 070-3738298 of 070-3738535.

Mogen raadsleden ook het stembureau bemensen?         
In de praktijk blijkt verwarring te bestaan over de vraag of raadsleden lid mogen zijn van een stembureau. Het antwoord hierop is: ja, raadsleden kunnen benoemd worden als lid van een stembureau, als ze geen blijk geven van hun politieke voorkeur.
De onduidelijkheid is ontstaan door dat in het wetsvoorstel Wet inrichting verkiezingsproces staat opgenomen dat raadsleden geen stembureaulid mogen zijn bij raadsverkiezingen. Dit om de  schijn van partijdigheid te vermijden. De VNG heeft in haar advies over dit wetsvoorstel aangeven het hier niet mee eens te zijn. In onze Buitengewone Algemene Ledenvergadering op 26 september 2008 is op dit punt een motie aangenomen. De behandeling van het wetsvoorstel ligt al enige tijd stil en heeft dan ook geen gevolgen voor de komende verkiezingen.

Mogen gemeenteambtenaren zitting nemen in een stembureau? 
Ja

Krijgen gemeenteambtenaren daar verlof voor?
In de cao gemeenten is hierover geen centrale afspraak gemaakt. Dat betekent dat de invulling berust op lokaal beleid. Als er lokaal niets geregeld is dan zijn er drie mogelijkheden:

• Het organiseren van de verkiezingen is een gemeentelijke taak. De gemeente kan een ambtenaar dan ook aanwijzen om werkzaamheden te verrichten voor het stembureau van de eigen gemeente. In dit geval zal de medewerker geen verlof op hoeven te nemen, omdat zijn werkzaamheden voor het stembureau tot zijn takenpakket gerekend kunnen worden. De werkzaamheden kunnen worden gerangschikt onder artikel 15:1:10, tweede lid, CAR-UWO.Daarnaast kan het voorkomen dat een medewerker zitting wil nemen in het stembureau van zijn woongemeente. De medewerker kan hier dan verlof voor aanvragen.
• De medewerker neemt regulier verlof op om in een stembureau zitting te nemen. Dit verlof wordt hem door de gemeente toegekend indien het bedrijfsbelang zich hiertegen niet verzet.
• Een medewerker kan de gemeente verzoeken buitengewoon verlof te verlenen om in een stembureau zitting te nemen op grond van artikel 6:4:5 CAR-UWO. De gemeente kan dit verzoek aanvaarden al dan niet met nadere voorwaarden of afspraken over de doorbetaling van de bezoldiging. Het aanvaarden van een verzoek van één medewerker kan leiden tot precedentwerking naar andere verzoeken van medewerkers. Als de gemeente duidelijkheid wil scheppen voor haar medewerkers is het daarom raadzaam gemeentebreed afspraken te maken hoe er omgegaan wordt met verzoeken over het verlenen van buitengewoon verlof in relatie tot werkzaamheden voor stembureaus van andere gemeenten.

De medewerker kan in theorie ook verlof aanvragen om in een stembureau van de gemeente waar hij werkzaam is zitting te nemen. Rekening houdend met het eerste punt is het echter weinig voor de handliggend om dit verlof toe te kennen. De medewerker zou dan namelijk verlof opnemen bij zijn werkgever, om vervolgens andere werkzaamheden voor zijn werkgever te gaan verrichten.

Wanneer kan een vergoeding aan gemeenteambtenaren worden verstrekt?  

Medewerkers van gemeenten komen in de volgende gevallen in aanmerking voor een vergoeding:

• Als zij regulier verlof opnemen om in een stembureau zitting te nemen van een andere gemeente (gemeente Y; bijvoorbeeld de gemeente waar zij wonen) dan waar zij werkzaam zijn (gemeente X). Het werk voor het stembureau (gemeente Y) zal in dit geval losstaan van hun reguliere baan (gemeente X). Het is in dit geval gemeente Y die de vergoeding verstrekt.
• Als zij buitengewoon verlof krijgen toegekend om voor het stembureau werkzaamheden te verrichten voor een andere gemeente dan waar zij werkzaam zijn. In dit geval geldt hetzelfde als bij regulier verlof.

De vraag of deze vergoeding belast of onbelast is, wordt beantwoord door de belastingdienst. Hieronder staat kort weergegeven hoe de belastingdienst de vergoeding interpreteert.